Kwaliteit van het management beoordelen met behulp van de NAIC*-methode (7)

In dit artikel gaat de werkgroep CoSA (= Computerondersteunde Selectie van Aandelen) in op de hulpmiddelen die de NAIC-methode biedt om een oordeel te vormen over het management van een bedrijf. Het is één van de stappen in de NAIC-methode om tot een advies over het al of niet aanschaffen van aandelen van het betreffende bedrijf te komen.

In voorgaande nummers van Beter Beleggen is uitgelegd wat de NAIC-methode inhoudt.

(Wie niet over de hiervoor genoemde nummers van Beter Beleggen beschikt, kan ook via de CoSA-webpagina’s uitvoerige beschrijvingen van de NAIC-methode vinden, zie <http://www.ncvb.nl/CoSA> .)

De NAIC-methode werkt optimaal voor bedrijven die door de jaren heen een gestage groei laten zien. Een belangrijke rol in de oordeelvorming over de waarschijnlijkheid dat een bedrijf dit ook in de voorliggende tijd zal blijven doen, is de kwaliteit van het management van het bedrijf.

Om tot een koop-, houden- of verkoopadvies te komen wordt volgens de NAIC-methode stapsgewijs een aantal aspecten van een bedrijf onder de loep genomen. Van groot belang om een advies over de toekomst van een bedrijf te kunnen geven is het verkrijgen van een beeld van de kwaliteit van het management. Dit wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling over de jaren van drie kengetallen:

· de winstmarge, dat is de nettowinst gedeeld door de omzet;

geeft aan of de efficiency van het bedrijf toeneemt, gelijk blijft of afneemt;

· de rentabiliteit, dat is de nettowinst gedeeld door het eigen vermogen;

geeft aan in welke mate het eigen vermogen rendeert door de jaren heen;

· de verwatering, die ontstaat als het aantal aandelen sterker toeneemt dan de winst in twee opeenvolgende jaren;

geeft aan in hoeverre de aandeelhouders blijven meedelen in de winst of winstgroei van het bedrijf;

(Negatieve verwatering, bijvoorbeeld als het bedrijf eigen aandelen heeft ingekocht, is gunstig voor de aandeelhouders.)

In het programma FAAM wordt de trend van deze managementindicaties over de jaren globaal aangegeven met UP en DOWN, zulks op basis van de vergelijking van de gemiddelde cijfers over de eerste vijf ten opzichte van de laatste vijf historische jaren (lees ook de opmerkingen hierover in de slot-paragraaf).

Elk van deze cijfers geeft een indicatie over de kwaliteit van het management en de stabiliteit van het bedrijf. Uiteraard zijn deze cijfers niet alleen maar te danken aan het management, maar ook afhankelijk van de ontwikkelingen in de bedrijfstak waartoe het bedrijf behoort en het economische tij, Bovendien kan een ingrijpende wijziging in het management van een bedrijf tot gevolg hebben dat de genoemde kengetallen een breuk met het verleden kunnen gaan vertonen en dus een grotere onzekerheid inhoudt met betrekking tot de koers- en dividendontwikkeling van het bedrijf.

Naast de hiervoor genoemde kengetallen zijn er nog twee indicatoren die een aanwijzing over de kwaliteit van het management en het bedrijf geven, de omzetgroei en groei van de winst per aandeel enerzijds en de groei van het eigen vermogen per aandeel anderzijds.

Divergeren de cijfers van de omzetgroei en de groei van de winst per aandeel met de jaren, dan geeft dat verminderende efficiëntie van het bedrijf aan. Omgekeerd, convergeren beide groeicijfers, dan neemt de efficiëntie toe. In beide gevallen geldt echter, dat zulks niet blijvend het geval kan zijn en dus het NAIC-advies minder betrouwbaar kan zijn. Divergentie en convergentie kunnen we snel constateren door de hellingen van de trend- en prognoselijnen in de grafieken van CoFA, FAAM of WAS te vergelijken,

Zoals hiervoor gezegd, geeft ook de groei van het eigen vermogen per aandeel, onder andere rekening houdend met de eventuele verwatering, een indicatie van de financiële onafhankelijkheid van het bedrijf en in welke richting zich dit ontwikkelt. In CoFA kan het verloop van het eigen vermogen per aandeel grafisch worden weergegeven, aldus een zichtbare globale indicatie gevend.

Zoals al vaak in voorgaande artikelen is uitgelegd, gebruikt de NAIC-methode liefst de tien laatste jaarverslagen van een bedrijf om de genoemde kengetallen en indicatoren te berekenen, uitgaande van de omzet, de nettowinst, het eigen vermogen en de winst per aandeel in die jaren.

Een voorbeeld van de hiervoor genoemde kengetallen en indicatoren is in het plaatje met de tabellen te zien.

Tot slot

In dit artikel is een beetje kort door de bocht aangegeven welke hulpmiddelen de NAIC-methode verschaft om een indruk te krijgen van de kwaliteit van het bedrijf en het management. In toekomstige artikelen wil de werkgroep CoSA nader op de interpretatie van de indicatoren en kengetallen ingaan.

Mogelijk kunnen in toekomstige versies van de programma’s FAAM en CoFA betere trendindicaties dan UP en DOWN worden gemaakt, bijvoorbeeld door de gemiddelde trend van deze indicatoren en de verandering daarin door middel van regressie te bepalen.

In komende artikelen zal ook aan de andere stappen die bij NAIC-methode worden doorlopen aandacht worden besteed.

Hopelijk is dit artikel aanleiding voor de lezers ervan om hun licht te laten schijnen op de relatie tussen management en de genoemde kengetallen en indicatoren.

_______________________

*) NAIC is de National Association of Investors Corporation, de Amerikaanse zustervereniging van de NCVB.