Omgang met uitschieters bij de NAIC-methode (deel 2).

CoSA-werkgroep

 

In dit vervolgartikel over uitschieters wordt aangegeven hoe om te gaan met uitschieters in historische  bedrijfscijfers bij het toepassen van fundamentele analyse met behulp van de NAIC-methode.

We gaan er bij dit artikel vanuit, dat de in voorgaande nummers van BetBel besproken NAIC-methode bekend is. Een toelichting op de NAIC methode is eveneens  te vinden op NCVB/CoSA- webpagina’s.

 

Inleiding uitschieters ter opfrissing van het geheugen.

Uitschieters worden hier gedefinieerd als visueel significant afwijkende WpA-waarden in één of meer jaren ten opzichte van de meerderheid van de overige WpA-waarden (WpA is winst per aandeel). Omdat de groei van de WpA-waarden bepalend is voor het berekenen van het NAIC-advies, is het al of niet  buiten de berekeningen houden van uitschieters van groot belang. In het voorgaande artikel over uitschieters is aangetoond dat de invloed van de uitschieters in de middelste jaren van de beschikbare historische gegevens op de berekende gemiddelde groeilijnen van de WpA gering is en dat uitschieters in de oudste en recentste jaren juist een grote invloed op die berekende groeilijnen hebben; reden om daar nu aandacht aan te geven. In de grafieken 1 en 2 zien we daar voorbeelden van.

 

         

 

De NAIC-methode hanteert als regel, dat steeds beoordeeld moet worden of uitschieters wel of niet in de berekening van de trendlijnen worden meegenomen. Belangrijke overweging daarbij is de oorzaak van de uitschieters en de maatregelen die daarna door het bedrijf zijn genomen.

 

Uitschieters in de oudste jaren van een tienjarige periode.

Het voorbeeld in Grafiek 1 laat een positieve uitschieter in 1998 zien met het gevolg dat de berekende gemiddelde groei van de WpA erdoor wordt verkleind. Als we de uitschieter niet in de berekening van de gemiddelde groei van de WpA meenemen dan zien we in Grafiek 3 dat de WpA-waarden in de overige jaren goed overeenkomen met de WpA-groeilijn. Het is derhalve geoorloofd om de uitschieter uit de berekeningen te laten, temeer omdat het om slechts één uitschieter gaat en in de zeven jaren erna zowel de omzet- als de WpA-groei een extra reden is om vertrouwen te hebben in het beleid van het bedrijf.

Een negatieve uitschieter van de WpA in een van de oudste jaren laat een vergroting van de berekende gemiddelde WpA-groei zien en zou een te optimistisch beeld hebben gegeven, reden om bij negatieve uitschieters in de oudste jaren extra oplettend te zijn.             

 

Uitschieters in de recentste jaren van een tienjarige periode.

Het voorbeeld in Grafiek 2 laat een negatieve uitschieter in 2003 zien met het gevolg dat de berekende gemiddelde groei van de WpA er sterk door wordt verkleind. Als we de uitschieter niet in de berekening van de gemiddelde groei van de WpA meenemen dan zien we in Grafiek 4 dat de WpA-waarden in de overige jaren goed overeenkomen met de WpA-groeilijn. Het is derhalve geoorloofd om de uitschieter uit de berekeningen te laten, temeer omdat het om slechts één uitschieter gaat. In de twee jaren erna lijkt het bedrijf zich te hebben hersteld. Wanneer de berichten van en over dit bedrijf (Nutreco) bevestigen dat het beleid goed is, is vertrouwen in het NAIC-advies gerechtvaardigd.

Een positieve uitschieter van de WpA in een van de recentste jaren laat een vergroting van de berekende gemiddelde WpA-groei zien en zou een te optimistisch beeld hebben gegeven, reden om bij positieve tieve uitschieters in de jongste jaren extra oplettend te zijn.

 

Conclusie.

Het geen acht slaan op uitschieters in de oudste of jongste jaren van met name de historische WpA-cijfers zal doorgaans een foute conclusie tot gevolg hebben. Bij meer dan één uitschieter, zeker als die niet in elkaar opvolgende jaren plaatsvinden, moet veel extra informatie over het bedrijf bij de besluitvorming over koop, houden of verkopen worden betrokken. Naarmate er minder dan tien jaren historische kerncijfers beschikbaar zijn is het minder verantwoord uitschieters buiten beschouwing te laten en er een koop-, houden of verkoopbeslissing op te baseren.

Uiteraard verdient het aanbeveling om de invloed van het al of niet meenemen van de uitschieters in de berekende WpA-groei grafisch zichtbaar te maken.